Niepełnosprawność to nie tylko schorzenia ruchowe. To także dysfunkcje neurologiczne, metaboliczne, psychiczne, dotyczące układu oddechowego i krążenia, niepełnosprawność narządu wzroku i głuchoślepota, upośledzenie słuchu i/lub mowy, jak również rzadkie choroby genetyczne oraz nowotwory, otyłość i niepełnosprawność intelektualna. Jak podaje Departament Służby Cywilnej w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, w Polsce mieszka ok. 5 mln osób z niepełnosprawnością.

UCZYĆ SIĘ OD NAJLEPSZYCH
By ułatwić im korzystanie z pełni praw publicznych, w 2017 roku (od stycznia do grudnia) ten departament realizował projekt „Różne potrzeby, równe standardy. Usługi publiczne dostępne dla wszystkich”. Zadanie kosztowało niemal 450 tys. zł, a pieniądze na jego realiza­cję pochodziły z Funduszu Współpracy Dwustronnej finansowanego z Funduszy norweskich i EOG na lata 2009–2014. Projekt skupiał się przede wszystkim na szkoleniach dla urzędników. Dlaczego?
– W myśleniu o osobach z niepełnosprawnościami wciąż dominuje kry­terium obniżonej sprawności, a nie barier, które ci ludzie napotykają na drodze do swobodnego funkcjonowania w społeczeństwie. Dzieje się tak nie tylko dlatego, że nie dostosowaliśmy jeszcze przestrzeni publicz­nej, w tym urzędów, do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Prawdziwą barierą jest często także to, że jako społeczeństwo, w tym urzędnicy, nie jesteśmy w pełni świadomi różnych rodzajów niepełnosprawności – czytamy na stronach Serwisu Służby Cywilnej.

Norwegia jest jednym z krajów uznawanych za wzór w podejściu do niepełnosprawno­ści, które zapewnia równy dostęp do usług publicznych. To dlatego w projekcie znalazło się też miejsce dla prezentacji norweskich doświadczeń i analizy tzw. dobrych praktyk w tym zakresie. Polscy urzędnicy mogli pozy­skać wiedzę (i zdobyć praktyczne umiejętno­ści) od przedstawicieli norweskich instytucji: Ministerstwa ds. Dzieci i Równości, Delta Centre, Norweskiego Stowarzyszenia Osób Niepełnosprawnych oraz Ministerstwa ds. Sa­morządu Lokalnego i Modernizacji. W ramach szkoleń dowiedzieli się, jak obsługiwać klien­tów z różnymi rodzajami niepełnosprawności, a urzędy otrzymały wsparcie w zakresie dostosowania swoich narzędzi i rozwiązań. Seminaria związane z tą tematyką odbywały się również na poziomie lokalnym. W sumie z zasad obsługi klienta z nie­pełnosprawnością przeszkolono ponad 190 urzędników. Kolejnych 60 przeszło kursy z cyklu „Projektowanie dostępnych usług publicznych”.

WSPÓŁPRACA POPRZEZ KULTURĘ
Około 642 tys. zł przy dofinansowaniu niemal 518 tys. zł kosztował projekt „Islandia i Polska przeciw wykluczeniu z kultury” realizowany przez Centrum Kultury Wrocław-Zachód we współpra­cy z islandzkimi partnerami. Jego kluczowym elementem było wprowadzenie audiodeskryp­cji umożliwiającej dostęp do kultury osobom z dysfunkcjami wzroku. Organizowano projekcje, spotkania, warsztaty filmowe i animacje, wystawy, specjalistyczne kursy tworzenia audiodeskrypcji. W sumie skierowano je do ok. 10 tys. odbiorców. W Islandii pokazywano polskie filmy, odbywały się wystawy. Po raz pierwszy w historii zapre­zentowano również wiersze Adama Mickiewicza przetłumaczone na język islandzki. Wymiana międzykulturowa i wzmocnienie polsko-norweskiej współpracy w zakresie kinematografii przeznaczonej dla najmłodszych odbiorców to zadanie, jakie postawili przed sobą organizatorzy projektu „Kino dzieci”. Przedsię­wzięcie zrealizowało Stowarzyszenie Nowe Horyzonty we współpracy z Południowonorwe­skim Ośrodkiem Filmowym. W 15 polskich miastach zorganizowano po dwa przeglądy filmów dla dzieci i młodzieży. Została przeprowadzona kampania społeczna na temat wpływu filmów na rozwój najmłodszej widowni. Projekt był warty 1,59 mln zł (wsparcie z Funduszy norweskich i EOG wyniosło 1,35 mln zł). Poszerzono go m.in. o konfe­rencje na temat kultury filmowej i literackiej oraz 10 warsztatów (w pięciu miastach). Były one skierowane do profesjonalistów zajmujących się upowszechnianiem kul­tury wśród dzieci. Przeprowadzono też warsztaty scenariuszowo-producenckie w Poznaniu, Wrocławiu i Kristiansand.

Dla strony polskiej niezwykle istotna okazała się wiedza nabyta od współpracowni­ków z Norwegii. Powstające w tym kraju filmy zdobywają nagrody i uznanie publiczności na festiwalach dziecięcych i młodzieżowych na całym świecie.Właśnie wymiana doświad­czeń i umiejętności odgrywa jedną z najważniej­szych ról we współpracy Polski w ramach fun­duszy norweskich i EOG. I to na wielu polach.