Muzeum kojarzy się z oblaną wodami jeziora lednickiego urokliwą wyspą. Jednak instytucja ma pod swoją opieką kilka oddziałów zlokalizowanych w różnych punktach Wielkopolski. Archeologiczne pozostałości po dawnych piastowskich siedzibach, bogate zbiory zabytków, wyjątkowe walory przyrodnicze i interesujące imprezy plenerowe przyciągają turystów o każdej porze roku.

Ostrów Lednicki

Wyspa położona na jeziorze Lednica była niegdyś jednym z najważniejszych ośrodków państwa polskiego. Świadczą o tym pozostałości potężnych wałów obronnych oraz kamienne relikty tzw. palatium, czyli zespołu składającego się z ruin pałacu księcia Mieszka I wraz z kaplicą wzniesioną na planie krzyża greckiego. We wnętrzu kaplicy widnieją pozostałości dawnych basenów chrzcielnych. Archeolodzy odkryli także fragmenty średniowiecznych drewnianych mostów, które łączyły wyspę z brzegami jeziora. Z wód wydobyto liczne elementy uzbrojenia: hełm, kolczugę, miecze, groty włóczni, topory oraz bogato zdobione oporządzenie jeździeckie. Przedmioty te tworzą jedną z największych w Europie, liczącą ponad 300 sztuk kolekcję średniowiecznych militariów. W zbiorach muzeum znajduje się także bogaty zestaw zabytków sakralnych, z których największy zachwyt budzi unikatowy w skali świata relikwiarz bizantyjski przeznaczony do przechowywania fragmentów Krzyża Świętego. Wykonano go w X wieku z pozłacanego srebra i ozdobiono czarnym bursztynem.


Ostrów Lednicki to wspaniałe miejsce na wycieczkę, leży bowiem na terenie Lednickiego Parku Krajobrazowego. Dzięki przeprawie promowej od połowy kwietnia do połowy października mogą przybywać tu turyści i zorganizowane grupy, odbywają się zajęcia edukacyjne i imprezy plenerowe, takie jak np. Noc Kupały, Dzień Dziecka czy Zielona Historia.


Wielkopolski Park Etnograficzny

W jednym z największych skansenów w kraju można spędzić miło czas i przekonać się, jak wyglądała XIX-wieczna osada. Zachowano historyczny układ wsi, a oryginalne budynki przeniesiono z różnych miejsc Wielkopolski. Znajdują się tu domy mieszkalne, kościół, karczma, kuźnia oraz wiatraki. We wnętrzach zobaczymy tradycyjne wyposażenie domów, gospodarstw i warsztatów rzemieślniczych, z kolei drewniany młyn z Wierzenicy kryje kolekcję sztuki ludowej. Atrakcją jest kopia barokowego ziemiańskiego dworu, a także drewniany kościół z Wartkowic z pierwszej połowy XVIII wieku. Trudno o lepsze miejsce na rodzinny spacer! Dawna zabudowa, sady, ogrody i zwierzęta tworzą wyjątkową atmosferę tego miejsca. Warto wiedzieć, że na terenie parku organizowane są cykliczne imprezy związane z tradycyjnymi wiejskimi świętami.

Giecz

Gall Anonim wspomina w „Kronice polskiej” o grodzie Giecz, umieszczając go – obok Gniezna, Poznania i Włocławka – na liście wielkich grodów Bolesława Chrobrego.
Jednak początki Giecza sięgają jeszcze czasów przedpaństwowych, kiedy to w latach 60. IX wieku istniał tu niewielki gródek. Na odwiedzających to miejsce wrażenie robią kamienne fundamenty pałacu oraz przylegającej do niego kaplicy, w tym wypadku rotundy. Zagadką pozostaje, dlaczego budowa nigdy nie została zrealizowana. W początkach XI wieku udało się za to wznieść kamienny kościół w północnej części grodu. Na jego reliktach stoi dziś XVIII-wieczny drewniany kościół św. Jana Chrzciciela. O wysokiej randze Giecza świadczy bogaty zbiór przedmiotów luksusowych, pozyskanych w trakcie badań archeologicznych. Liczna jest kolekcja składanych wag oraz odważników, a także monet (w tym denar Bolesława Chrobrego Princes Polonie). Znaczącą część zbiorów stanowią militaria, na przykład X-wieczny miecz z nierozszyfrowaną do dziś inskrypcją. Tutaj znaleziono również słynny szyszak, uwieczniony przez Jan Matejkę na portrecie Bolesława Krzywoustego.

Grzybowo

Do dziś są widoczne potężne wały dawnego grodu, wznoszące się na wysokość 8–9 metrów i otaczające obszar niemal 5 hektarów. Tak duży teren stanowi doskonałe miejsce do organizacji imprez plenerowych z uczestnictwem grup rekonstrukcyjnych. W nowoczesnym pawilonie odbywają się zajęcia edukacyjne. Można tu zobaczyć średniowieczne przedmioty codziennego użytku, a także zabytki z epoki kamienia. Do najcenniejszych znalezisk należy odkryty w XIX wieku skarb 800 srebrnych monet arabskich zwanych dirhemami. Co roku w Grzybowie z hałasem wypędza się zimę i wita wiosnę, odbywa się tutaj „Majówka z historią”, a podczas zimowisk miłośnicy survivalu mogą zakosztować trudów grodowego życia. Najpopularniejszym wydarzeniem jest jednak coroczny Grzybowski Turniej Wojów, na który zjeżdżają w sierpniu słowiańscy i wikińscy wojownicy z całej Polski.

Interesujące projekty

Muzeum Pierwszych Piastów prowadzi liczne badania i projekty naukowe. Objęły one m.in. wczesnośredniowieczne grodzisko w oddalonym o 25 kilometrów od Poznania Radzimiu nad Wartą, a także zlokalizowane na wschodnim brzegu jeziora Lednica cmentarzysko Dziekanowice. Dotąd odkryto tu 1546 grobów i pozyskano około 3 tys. zabytków. Od ubiegłego roku realizowany jest także Projekt Lednica „Razem dla ratowania zabytków”, polegający na badaniach powierzchniowych (z wykorzystaniem wykrywaczy metali) terenów wokół południowej i środkowej części jeziora. Wszystko to sprawia, że warto poznać bliżej te okolice. Na gości czekają restauracje, hotele i gospodarstwa agroturystyczne. Ich oferta dostępna jest na stronie internetowej muzeum.