Miłośników sztuki miasto kusi perłami barokowej architektury znajdującymi się na Starym Mieście odrestaurowanym po bombardowaniu z czasów II wojny światowej. Nie mniejszym magnesem przyciągającym turystów są znane w całej Europie zbiory muzealne. Do tego dochodzi ciekawa historia rodu Wettynów, panującego blisko 800 lat (!).
Równie atrakcyjne są okolice Drezna. W urokliwych miasteczkach, zamkach i pałacach można natrafić na polskie pamiątki, głównie z czasów unii między Rzeczpospolitą a Saksonią.

Królewskie pamiątki

Zachęcając do odwiedzenia Drezna, należy wspomnieć najważniejszą postać z burzliwych czasów polsko-saskiej unii. Elektor Saksonii Fryderyk August I (August II Mocny) wstąpił na tron Polski w 1697 roku. Jego panowanie określa się jako pełne przepychu. Choć dyskusyjne i krytykowane, przyniosło jednak rozkwit związków polsko-saksońskich i rozwój mecenatu artystycznego. Zapoczątkowany wówczas złoty wiek Drezna, związany z powstaniem charakterystycznych budowli, kontynuowany był za czasów jego syna – Fryderyka Augusta II (Augusta III Sasa). Za czasów władców z dynastii Wettynów powstało w Saksonii (jak również w Polsce) wiele znakomitych budowli i dzieł sztuki, które odzwierciedlały prądy artystyczne na drezdeńskim dworze.

Imponująca katedra

By obejrzeć budowle z czasów świetności miasta, warto udać się na drezdeńskie Stare Miasto (niem. Altstadt) z malowniczą panoramą roztaczającą się od strony Łaby (niem. Elbe). Wzrok szczególnie przyciąga późnobarokowa katedra pw. św. Trójcy, nazywana również kościołem dworskim (niem. Hofkirche). Świątynia powstała w latach 1739-1751 już w okresie panowania Augusta III. Jej projektantem był włoski architekt Gaetano Chiaveri. Na uwagę zasługuje zespół rzeźb, wpleciony w zewnętrzną architekturę katedry i składający się z 78 pełnoplastycznych figur świętych oraz 4 figur obrazujących alegorie Wiary, Nadziei, Miłości i Sprawiedliwości. W krypcie kościoła znajdują się z kolei sarkofagi władców z dynastii Wettynów, związanych z Polską, m.in.: Augusta III, jego żony Marii Józefy z Habsburgów, a także urna z sercem Augusta II Mocnego (pochowanego w katedrze na Wawelu). Warto wspomnieć, że budowa katolickiej świątyni w luterańskiej Saksonii była związana z przejściem na katolicyzm obu Augustów. Było to jednym z wymogów stawianych Wettynom w czasie ich starań o polską koronę.

Od lewej: zamek rezydencjonalny i katedra św. Trójcy, fot. autor

Od lewej: zamek rezydencjonalny i katedra św. Trójcy, fot. autor

Nie tylko aniołki

Tuż za katedrą znajduje się kolejna wizytówka Drezna – imponujący pałac Zwinger (zespół architektoniczny zaprojektowany przez Matthäusa Daniela Pöppelmanna na zlecenie Augusta II Mocnego). Obiekt ukończony w 1732 roku od samego początku pełnił funkcje reprezentacyjne. W połowie XIX wieku przebudowano go i powiększono przestrzeń wystawienniczą, głównie dla bogatych zbiorów malarstwa. Symbolem kolekcji Zwingeru, znajdującym się w eksponowanej części galerii obrazów starych mistrzów (niem. Gemäldegalerie Alte Meister), pozostaje Madonna Sykstyńska Rafaela, z najbardziej chyba znanymi aniołkami, które weszły do popkultury. Prezentowanie tego motywu nie ogranicza się tylko do produkcji pamiątek, ale wykorzystywane jest również do promocji Drezna na całym świecie.

Pałac Zwinger (fragment) z Bramą Koronną, fot. autor

Pałac Zwinger (fragment) z Bramą Koronną, fot. autor

Zwiedzający mogą podziwiać dzieła nie tylko Rafaela, lecz także Dürera, Tycjana, Rubensa i El Greca. Zatrzymując się na chwilę przy kolekcji malarskiej Zwingeru, koniecznie trzeba wspomnieć o cyklu widoków Drezna i okolic autorstwa Bernardo Bellotto zwanego Canalettem (1721-1780). Ten nadworny malarz Augusta III Sasa jest przykładem kosmopolitycznej i twórczej atmosfery panującej na drezdeńskim dworze. Kilka lat po śmierci swojego zleceniodawcy został z kolei nadwornym malarzem polskiego króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.

Z wizytą na zamku

Kontynuując wątek kolekcji muzealnych, obowiązkowym punktem pozostaje zamek rezydencjonalny (niem. Residenzschloss), będący kolebką drezdeńskich zbiorów sztuki. Usytuowany w sąsiedztwie katedry przez wieki służył elektorom saskim (w tym królom Polski: Augustowi II Mocnemu i Augustowi III Sasowi). Obecny kształt i formę budynek zawdzięcza wielu przebudowom renesansowo-barokowym. Sukcesywnie odbudowywany po poważnych zniszczeniach wojennych dziś zachwyca wystawami, na których można podziwiać m.in.: arcydzieła rzemiosła artystycznego, historyczne sklepienia czy gabinet numizmatyczny. Na ścianie rezydencji wzdłuż Augustusstrasse znajduje się monumentalne malowidło ścienne (przeniesione na początku XX wieku na miśnieńską porcelanę o długości 102 metrów!), zwane orszakiem książęcym Wettynów (niem. der Fürstenzug). Przedstawia władców z tej dynastii (począwszy od XII wieku), jak również reprezentantów pozostałych stanów społecznych. Pojawiają się na nim oczywiście polscy królowie: August II Mocny i August III Sas.

Niesamowity mural Fürstenzug w Dreźnie, Niemcy

Niesamowity mural Fürstenzug w Dreźnie, Niemcy

W stronę Warszawy

To oczywiście tylko wybór obiektów na starym mieście, które trzeba zobaczyć. Niewątpliwie warto znaleźć też czas na zwiedzenie Albertinum (kolekcja malarstwa z XIX i XX wieku), czy odpoczynek na tarasach Brühla (popularne miejsce spacerowo-widokowe), kończąc na kolejnym odbudowanym już współcześnie pomniku Drezna – kościele Marii Panny (Frauenkirche), z charakterystyczną kopułą, górującą nad pozostałą zabudową.
Przechodząc spod katedry i zamku przez Augustusbrücke (najbardziej znany drezdeński most), oczom turystów ukazuje się kolejny symbol Drezna – pomnik złotego jeźdźca (niem. Goldener Reiter). Znajduje się on na rynku nowomiejskim (niem. Neustädter Markt) i przedstawia Augusta II Mocnego jako rzymskiego Cezara w złoconej zbroi, zaś sam cokół zdobi herb Polski z czasów panowania Wettynów. Według przekazów władca zwrócony jest w kierunku Warszawy (lub ogólnie Polski), co po współczesne czasy przypomina o wspólnej historii polsko-saksońskiej. Z kolei dynamiczna poza i dumnie wypięta pierś mają utożsamiać władcę, jako pogromcę innych narodów.

Złoty jeździec, fot. autor

Złoty jeździec, fot. autor

Emigranci w Dreźnie

Spacerując dalej po tętniącej życiem dzielnicy Neustadt, gdzie współczesna architektura przeplata się ze stylowymi kamienicami i willami z przełomu XIX i XX wieku, warto dotrzeć pod adres Nordstrasse 28. Znajduje się tu muzeum pisarza Józefa Ignacego Kraszewskiego (1812-1887), który trafił do Drezna w 1863 roku w związku ze swoim zaangażowaniem w sprawy niepodległościowe w Warszawie. Przykład autora Starej baśni przypomina, że burzliwe czasy XIX-wiecznych zrywów (powstanie listopadowe i styczniowe) i związana z nimi emigracja, przyczyniły się do ponownego osiedlenia w Dreźnie i Saksonii polskich obywateli. Kraszewski mieszkał nad Łabą do 1883 roku i w tym czasie napisał ok. 160 powieści, w tym te najsłynniejsze: Hrabina Cosel czy Brühl.

Muzeum Kraszewskiego, fot. autor

Muzeum Kraszewskiego, fot. autor

Drezno, jako niezwykle otwarte, wielokulturowe i pełne polskich pamiątek miasto warte jest odwiedzenia o każdej porze roku. Jest idealną propozycją na chociażby weekendową podróż, by móc zanurzyć się w czasach złotego wieku i odkryć niezwykłą różnorodność sztuki.

Zdjęcie tytułowe: Panorama Starego Miasta w Dreźnie, fot. Maik Ssyckor-Köhler

Tekst powstał przy współpracy z Narodowym Instytutem Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA