W kalendarz harcerskiego lata na dobre wpisał się już Rajd Odkrywców. To wydarzenie organizowane przez ZHP od 12 lat gromadzi tysiące harcerzy z całej Polski, którzy wspólnie odkrywają wybrany region naszego kraju. Organizatorzy podkreślają, że nie jest to tylko kilkudniowe wakacyjne przedsięwzięcie, lecz także atrakcyjna zachęta do poznawania własnych małych ojczyzn. Wszak nie jest tajemnicą, że każdy zakamarek naszego kraju był świadkiem ciekawych wydarzeń i miejscem działania niezwykłych postaci. Fascynującą historię i prawdziwych bohaterów można odkryć za własnym płotem, po to, aby później dzielić się sensacjami z lokalną społecznością.

Reguły gry

Odwiedzane miejsca są nie tylko tłem dla prowadzonych działań, lecz także ich integralną częścią, która jest dogłębnie poznawana. Esencjonalne zasady są dwie: pierwsza to rezygnacja z rywalizacji na rzecz kooperacji, druga – posługiwanie się wyłącznie prawdą historyczną, pozbawioną zabiegów fabularyzujących, wymyślonych wydarzeń i postaci czy efektownych kostiumów. Na podstawie kilkunastoletnich doświadczeń śmiało możemy stwierdzić, że prawda okazuje się ciekawa i zaskakująca, a nieraz wręcz nieprawdopodobna.

Jak to robimy

Każda edycja rajdu to działania prowadzone w innym regionie Polski. Uczestnicy mieli już okazję odwiedzić i przede wszystkim na nowo odkryć m.in. Warmię, Mazury, Pomorze Gdańskie i ziemię kłodzką. Podczas jednej z edycji zorganizowano gigantyczną grę typu LARP (ang. live action role-playing) opartą na mechanice gry RPG „Dzikie Pola” Jacka Komudy. Chlebem powszednim było wcielanie się w przedstawicieli staropolskiej szlachty, wykonywanie rozmaitych misji, wchodzenie w interakcje z postaciami odgrywanymi przez organizatorów, wymiana informacji i kolekcjonowanie cennych przedmiotów poukrywanych na całym obszarze rajdu. Kolejna gra polegała na rozwiązywaniu historycznych zagadek, w tym na poszukiwaniu zaginionych dóbr kultury, nieznanych dotąd faktów historycznych i nieustalonych miejsc ważnych wydarzeń. Jeszcze inna opierała się na formule „poznaj i wskrześ bohatera” – przeprowadzone zostały śledztwa dotyczące życiorysów dziesięciu wybitnych postaci Pomorza, a następnie ich popularyzowanie wśród mieszkańców i turystów.

Czym zajmują się uczestnicy rajdów? Zaczynają od źródeł, przeglądając dzienniki i pamiętniki, czytając kroniki i rozkazy wojskowe. Udają się na wizje lokalne i przeprowadzają analizy porównawcze terenu, wykorzystując archiwalne opisy i fotografie. Oglądają stare mapy i zestawiają je ze współczesnym obrazem terenów. Pukają do drzwi mieszkańców, pytają o minione wydarzenia i zasięgają opinii znawców tematu. Innymi słowy mają pełne ręce roboty, a to tylko część ich zadań.

Upamiętniając rocznicę

Podczas ostatnich dwóch lat skupiliśmy się na wydarzeniach wojny polsko-bolszewickiej. U progu setnej rocznicy tych zdarzeń postanowiliśmy upamiętnić niezwykłą historię dzielnego, zjednoczonego ponad podziałami i powojennym osłabieniem narodu, który stawił czoła najeźdźcy i odwrócił losy świata. Bitwa Warszawska – nazywana osiemnastą przełomową bitwą w historii świata – była wydarzeniem, które zatrzymało pochód Armii Czerwonej na Europę, a wraz z nim ukróciło wizję komunizmu szerzonego na starym kontynencie przez bolszewicką Rosję. Nie stałoby się to, gdyby nie szereg pomniejszych walk rozegranych na Podlasiu Południowym i Mazowszu. Naszym celem było odświeżenie lokalnej pamięci i poszukanie informacji u źródła, a zatem u działaczy regionalnych, zapalonych historyków i wszystkich tych, którzy kultywują pamięć o minionych wydarzeniach. Motywem przewodnim stały się wędrówki śladami jednostek wojskowych oraz poszukiwania pól bitew i potyczek.

Odkrywanie historii pokazanej w niekonwencjonalny sposób okazuje się wyzwaniem i przygodą. Uczestnicy często przenoszą te doświadczenia na lokalny grunt, angażując w działania tamtejszą społeczność. W ten sposób spełniamy naszą misję polegającą m.in. na promowaniu i zapoznawaniu z historią i kulturą małych ojczyzn poprzez budowanie społeczeństwa świadomego własnej przeszłości oraz ukazanie wartości lokalnego dziedzictwa i walorów krajoznawczych.

Odkryj harcerstwo! Więcej informacji na zhp.pl.