Jak się okazuje, plan filmowy nie zawsze w pełni odpowiada rzeczywistości. Wrocławskie Nadodrze grało powojenny Berlin w „Moście szpiegów” Stevena Spielberga, Góry Stołowe stały się Narnią – fantastyczną krainą z opowieści C.S. Lewisa, a w Nieborowie uczyli się chłopcy z „Akademii Pana Kleksa”. To tylko niektóre z licznych przykładów, a odkrywanie kolejnych wątków to prawdziwa gratka nie tylko dla miłośników kina, lecz także podróży.

Rybnik. Zielony Śląsk

W latach 2017–2019 w Rybniku nagrywano serial „Diagnoza”. Miasto pojawiło się na ekranie nieprzypadkowo. Był to efekt city placement – sfinansowanej przez samorząd promocji. W Punkcie Informacji Miejskiej halo!Rybnik przy ulicy Jana III Sobieskiego 20 znajdowała się ulubiona kawiarnia bohaterów. Wydarzenia toczą się jednak przede wszystkim w Specjalistycznym Szpitalu nr 4 – jego rolę odgrywa jeden z budynków Zespołu Szkół Wyższych przy ulicy Rudzkiej 13. Co ciekawe, pod tym adresem faktycznie mieścił się niegdyś kompleks szpitalny. Przekształcenie na studencki kampus nastąpiło dopiero na początku XXI wieku. Nieopodal położony jest park tematyczny nad rzeką Nacyną. Odbywają się tu koncerty, widowiska i inne imprezy plenerowe, a na co dzień skorzystamy ze ścianki wspinaczkowej, boiska czy placów zabaw. Główną atrakcją parku są urządzenia eksperymentalne, takie jak gigantyczny kalejdoskop, zwierciadła i platformy obrotowe. Wzdłuż samej rzeki rozciągają się bulwary będące ulubionym miejscem spacerów rybniczan i turystów.

Koniecznie wybierzmy się na otoczony XVIII-wiecznymi kamienicami rynek miejski. Uwagę przyciąga zlokalizowana w jego centrum fontanna z figurą św. Jana Nepomucena. Przechodząc przez plac Wolności, dotrzemy do Teatru Ziemi Rybnickiej – istnieje spora szansa, że trafimy na ciekawe wydarzenie kulturalne. Kto sądzi, że w województwie śląskim brakuje zieleni, po wizycie w Rybniku z pewnością zmieni zdanie. W „Diagnozie” mogliśmy podziwiać przepiękne ujęcia Zalewu Rybnickiego, sztucznego zbiornika o powierzchni 5,5 km kw., znajdującego się na terenie parku krajobrazowego. To idealne miejsce na piesze i rowerowe wycieczki, a także żeglarskie aktywności.

Sandomierz. Odkryj w sobie detektywa

Cisza, spokój, sielankowa atmosfera? To tylko pozory. Małe miasto nad Wisłą było bowiem świadkiem niejednej zbrodni. Na szczęście – tylko na taśmie filmowej. W Sandomierzu od ponad dziesięciu lat realizowane są zdjęcia plenerowe do serialu „Ojciec Mateusz”, z Arturem Żmijewskim w roli głównej. Korzystając z ogromnej popularności produkcji, w 2017 roku otwarto specjalną wystawę „Świat Ojca Mateusza”. Pod adresem Rynek 5, w budynku naprzeciwko ratusza, na około 300 m kw. zgromadzono oryginalną scenografię – dzięki temu przeniesiemy się na plebanię, posterunek policji, a nawet do celi. Wyjątkową atrakcją są naturalnej wielkości figury woskowe aktorów. Bilet wstępu kosztuje 14 zł (normalny) lub 12 zł (ulgowy – dzieci i młodzież od 3. do 18. roku życia, emeryci i renciści).

W poszukiwaniu śladów księdza detektywa najlepiej udać się w teren. Niejedną scenę nakręcono na Rynku Starego Miasta, który ozdabiają XV-wieczne mieszczańskie kamienice. W pobliskim ratuszu urzędowała serialowa pani burmistrz (Tamara Arciuch). Niestety budynek nie jest dostępny dla turystów i możemy obejrzeć go tylko z zewnątrz, podobnie jak zlokalizowany na ulicy Mariackiej Pałac Biskupi. Mimo to warto poświęcić dłuższą chwilę na podziwianie tej budowli, w której gościł m.in. papież Jan Paweł II.

Łódź. Wyprawa po Oscara

Akcja „Idy” w reżyserii Pawła Pawlikowskiego rozgrywa się w 1962 roku. Sceny kręcono m.in. na ulicy Legionów i Rzgowskiej. Mieszkanie Wandy Gruz (Agata Kulesza), filmowej byłej prokurator, znajduje się w kamienicy pod adresem Dowborczyków 13. W nagrodzonym Oscarem filmie pojawia się także cmentarz żydowski – wpisany do rejestru zabytków i zajmujący obszar 42 hektarów jest jednym z największych tego typu miejsc pamięci w Europie. W czasach niemieckiej okupacji pochowano na nim około 45 tysięcy Żydów, zmarłych i zabitych w łódzkim getcie. Spoczywa tu wiele zasłużonych osób, m.in. Adela i Izydor Tuwimowie (rodzice Juliana Tuwima). Zwiedzanie jest możliwe od niedzieli do piątku, za niewielką opłatą. Łódź kojarzy się ponadto z innym dziełem kinematografii, czyli nominowaną do Oscara „Ziemią obiecaną” Andrzeja Wajdy. Gdy w 1974 roku reżyser wraz z ekipą filmową przyjechali do miasta, okazało się, że mogą skorzystać z autentycznych wnętrz fabryk włókienniczych. Ujęcia zarejestrowano również w Pałacu Izraela Poznańskiego, w którym teraz mieści się Muzeum Miasta Łodzi. Wnętrza barokowo-klasycystycznego pałacu zachwycają zachowanym XIX-wiecznym wystrojem. Zwiedzanie jest możliwe w każdy dzień tygodnia, z wyłączeniem piątków. Jedna z ostatnich scen ekranizacji powieści Reymonta rozgrywa się w Księżym Młynie. Ten dawny kompleks fabryczny został zrewitalizowany – obecnie powstają tam nowoczesne biurowce, ekskluzywne apartamenty i modne restauracje.

Wrocław. Słynący z klasyki

Dziesiąta muza szczególnie upodobała sobie stolicę Dolnego Śląska. Jedną z najbardziej znanych produkcji jest „Lalka” w reżyserii Wojciecha Jerzego Hasa. Dworzec Świebodzki wystąpił w roli warszawskiego Dworca Wiedeńskiego, na którym Ignacy Rzecki (Tadeusz Fijewski) żegna odjeżdżającego do Paryża Stanisława Wokulskiego (Mariusz Dmochowski). Upamiętnia to umieszczona w 2014 roku specjalna tablica. Otwarty w 1843 roku dworzec dzieli dziś przestrzeń z Teatrem Polskim, który zajął jedno z dwóch skrzydeł budynku. W „Lalce” pojawia się też XIX-wieczny, wybudowany w stylu art nouveau hotel Monopol, położony przy ulicy Heleny Modrzejewskiej 2. Gościli w nim m.in. Pablo Picasso, Jerzy Grotowski, Ewa Demarczyk czy Andrzej Wajda, pracujący wtedy nad obrazem „Popiół i diament”.

W 1964 roku we Wrocławiu powstawały zdjęcia do „Rękopisu znalezionego w Saragossie”, również w reżyserii Hasa. Wprawne oko widza dojrzy na ekranie park Szczytnicki, od lat chętnie odwiedzany przez mieszkańców i przyjezdnych.

Szczególne zainteresowanie wzbudza tutaj Ogród Japoński. Możemy się do niego udać od maja do października. Spragnieni artystycznych doznań powinni natomiast skierować swoje kroki do Opery Wrocławskiej i Muzeum Narodowego. Ich wnętrza są bowiem znane z nowszego filmu, czyli „Sali samobójców” Jana Komasy.

Toruń. Pełen słońca

Jak zwiedzać Toruń filmowym szlakiem? Najprościej udać się na bulwary. Spotykali się na nich m.in. Paweł Małaszyński i Magdalena Różczka, odtwórcy ról w serialu „Lekarze”. Sceny kręcono także w hotelu Bulwar na bulwarze Filadelfijskim. Nazwa tego ostatniego nawiązuje do Filadelfii, będącej amerykańskim miastem partnerskim Torunia.

Letnia pogoda sprzyja spacerom wzdłuż długiego na około dwa kilometry nabrzeża. Warto skusić się na rejs statkiem wycieczkowym lub wypić kawę w jednym z licznych kawiarnianych ogródków. Koneserom kina miejsce to będzie się jednak kojarzyć przede wszystkim z filmem „Rejs” Marka Piwowskiego – stąd właśnie wypłynęła słynna wycieczka.

Należy też wspomnieć o obrazie Janusza Majewskiego „Excentrycy, czyli po słonecznej stronie ulicy”. Pojawia się w nim znany wszystkim torunianom Dwór Artusa. Wzniesiony w XIV wieku na Rynku Staromiejskim podejmował najznamienitsze koronowane głowy – Jana III Sobieskiego, Stefana Batorego czy Jana Kazimierza. W 1995 roku utworzono Centrum Kultury Dwór Artusa. Powołana przez władze miasta instytucja odpowiada m.in. za organizację festiwali i imprez artystycznych. Jeśli chcielibyśmy zwiedzić zabytkowe wnętrza, najlepiej umówić wcześniej wizytę za pośrednictwem strony internetowej artus.torun.pl.

Katowice. Miasto z charakterem

Magik, Rahim i Fokus, założyciele hip-hopowej grupy Paktofonika, to bohaterowie filmu Leszka Dawida „Jesteś Bogiem”. Produkcja powstawała głównie w Katowicach, czyli rodzinnym mieście członków zespołu. Rolę w filmie odegrał popularny Spodek – nakręcono w nim scenę pożegnalnego koncertu. Słynna hala widowiskowo-sportowa w 2021 roku będzie obchodzić pięćdziesięciolecie. Warto wybrać się do Katowic, by przyjrzeć się bliżej tej perle modernistycznej architektury.

Nie sposób mówić o Śląsku bez przywołania nazwiska Kazimierza Kutza. Wybitny reżyser jest autorem tzw. śląskiego tryptyku. W jego skład wchodzą: „Sól ziemi czarnej”, „Perła w koronie” i „Paciorki jednego różańca”. Ostatnia część skupia się na losach mieszkańców osiedla Giszowiec, któremu grozi wyburzenie. Na szczęście zarówno w filmie, jak i w prawdziwym życiu kolonia domów górniczych ocalała. Zaprojektowany przez Emila i Georga Zillmannów Giszowiec znajduje się dzisiaj na Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego. Jego centrum stanowi plac Pod Lipami, przy którym mieszczą się gospoda „Karczma Śląska” oraz Izba Śląska – muzeum i galeria obrazów.

Filmowym szlakiem

W podróż tropem filmowych kadrów wyrusz pociągiem PKP Intercity. Znajdź dogodne połączenie na intercity.pl.